Wojna USA–Izrael z Iranem: 4 miliony wysiedlonych ludzi

14 marca, 2026

Redakcja

Ludzkie żniwo wojny w Iranie szybko rośnie. Poza około 2000 zabitymi w chwili publikacji (liczby trudne do niezależnej weryfikacji), 3,2 miliona Irańczyków — około miliona gospodarstw domowych — zostało wewnętrznie przesiedlonych od czasu rozpoczęcia bombardowań przez USA i Izrael dwa tygodnie temu, według Agencji ONZ ds. Uchodźców. Co najmniej 800 tysięcy kolejnych osób zostało wysiedlonych w Libanie.

8 marca irańskie Zgromadzenie Ekspertów mianowało Moctabę Chameneiego nowym Najwyższym Przywódcą. Niewidziany publicznie od czasu ataku, który zabił jego ojca w pierwszej dobie wojny, 12 marca wydał bojowe pierwsze oświadczenie, zapowiadając kontynuację zamknięcia Cieśniny Ormuz — kluczowego szlaku tranzytowego dla ropy, gazu ziemnego i nawozów.

Pomimo utraty kolejnych sześciu żołnierzy i rosnących kosztów finansowych — urzędnicy Pentagonu podali, że pierwsze sześć dni działań kosztowało ponad 11,3 miliarda dolarów — prezydent Trump nie wycofuje się. 11 marca oświadczył dziennikarzom: „Uderzyliśmy w nich mocniej niż praktycznie jakikolwiek kraj w historii i jeszcze nie skończyliśmy.”

Skutki wojny wykraczają daleko poza region: Pakistan wprowadził środki oszczędnościowe, w tym zamknięcie szkół, w obliczu groźby niedoborów paliwa. Iran kontynuuje ataki dronowe i rakietowe na państwa Zatoki Perskiej, co doprowadziło do zamknięcia banków w Katarze i ZEA.

Irańskie uczennice protestowały przed biurem ONZ w Teheranie, domagając się odpowiedzialności za zbombardowanie szkoły w Minab, gdzie zginęło co najmniej 175 osób — w większości dzieci. Według wstępnych ustaleń wojskowego śledztwa USA, odpowiedzialność ponoszą siły amerykańskie, mimo zaprzeczeń Trumpa. Reportaż z terenu o cywilach uciekających z Teheranu: The New Humanitarian.

Izrael rozszerza kampanię w Libanie

Izrael rozszerzył intensywną kampanię bombową w Libanie na części Bejrutu dotychczas uważane za bezpieczne, zabijając co najmniej 687 osób od końca lutego i zmuszając ponad 816 tysięcy do ucieczki z domów. Izrael wydał masowe nakazy wysiedleń dla ponad 100 wiosek w południowym i wschodnim Libanie oraz na południowych przedmieściach Bejrutu — siejąc panikę i terror, jak oceniła Kristine Beckerle z Amnesty International. 13 marca Izrael zbombardował most nad rzeką Litani, twierdząc — bez przedstawienia dowodów — że Hezbollah z niego korzystał. Niszczenie infrastruktury cywilnej jest co do zasady zakazane przez prawo międzynarodowe.

Tempo wysiedleń jest wyższe niż pod koniec 2024 roku, gdy milion osób musiało opuścić Liban. Schroniska się przepełniają; część rządowych placówek odmawia przyjęcia Syryjczyków, a wielu wysiedlonych nocuje w namiotach lub na otwartym wybrzeżu Bejrutu.

Okupowane terytoria palestyńskie

Gdy uwaga świata skupia się na wojnie z Iranem i w Libanie, izraelscy osadnicy atakują Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu. Od marca zginęło co najmniej sześciu Palestyńczyków — pięciu z rąk osadników, jeden z rąk wojska. Izrael wszczął dochodzenie, lecz rzadko ściga sprawców. Rząd forsuje ekspansję osiedli, którą eksperci określają jako de facto aneksję.

W Gazie izraelskie wojsko kontynuuje ataki — 8 marca zabito sześciu Palestyńczyków, w tym dwie kobiety i dziewczynkę. Izrael twierdzi, bez przedstawienia dowodów, że wyeliminowano dwóch bojowników Hamasu. 7 marca marynarka ostrzelała pustą ciężarówkę ONZ. Przejścia graniczne zamknięte od początku wojny z Iranem powodują gwałtowny wzrost cen żywności, a zapasy medyczne są krytycznie niskie.

Afryka płaci rachunek za wojnę

Wpływ wojny USA–Izrael na Iran dotyka całą gospodarkę światową, a Afryka jest na nią najmniej przygotowana. Skok cen energii — określany mianem „podatku ormuzowego” — napędzi inflację, niwelując zyski producentów ropy takich jak Nigeria czy Angola. Wzrost cen nawozów zagrozi bezpieczeństwu żywnościowemu, szczególnie w regionach dotkniętych suszą.

Miliony afrykańskich gospodarstw domowych zależą od przekazów pieniężnych z Zatoki Perskiej — spadną one wraz z turystyką i handlem. Kraje Zatoki inwestowały miliardy w afrykańską infrastrukturę portową, energetykę i rolnictwo; fundusze te mogą wyschnąć na rzecz wydatków obronnych.

DRK: wojna dronów w sercu Afryki

Pracownik ONZ zginął w ataku dronów w Gomie, co uwidocznia rosnącą rolę bezzałogowych statków powietrznych w konflikcie we wschodnim Kongu. Był to pierwszy atak tego rodzaju w Gomie; wcześniej drony uderzały we wioski i kopalnie. Według oceny ACLED, armia kongijska FARDC prawdopodobnie celowała w pozycje rebeliantów. Siły rządowe używają dronów, myśliwców i śmigłowców, podczas gdy rebelianci M23 (wspierani przez Rwandę) sięgają m.in. po drony kamikaze — jak w ataku na lotnisko w Kisangani.