W kwietniu 2025 r. konsorcjum firm SoftBank, OpenAI, Oracle i MGX ogłosiło inwestycję rzędu 100 miliardów dolarów w projekt Stargate – sieć hiperskalowych centrów danych przeznaczonych dla modeli generatywnych sztucznej inteligencji. To geopolityczny przełom. Stargate symbolizuje moment, w którym infrastruktura cyfrowa przestaje być zapleczem dla innowacji, a staje się centralnym polem walki o władzę, kontrolę i przepływy przyszłości.
Projekt Stargate to kontynuacja procesu zapoczątkowanego jeszcze w ramach porozumień abrahamowych, kiedy to infrastruktura technologiczna i cyfrowa zaczęła zastępować dawną dyplomację jako fundament sojuszy regionalnych. Współpraca między ZEA, Izraelem i USA w sektorze AI, danych i obronności pokazała, że cyfrowa integracja może przebiegać niezależnie od konfliktów politycznych.
SoftBank, OpenAI i MGX – kto buduje przyszłość?
Inwestorzy projektu nie są przypadkowi. SoftBank – japoński gigant technologiczny – koordynuje finansowanie i globalną ekspansję. OpenAI wnosi know-how związane z trenowaniem i wdrażaniem dużych modeli językowych. Oracle – potentat w dziedzinie baz danych i usług chmurowych – odpowiada za infrastrukturę i integrację, natomiast MGX reprezentuje strategiczny kapitał z Zatoki Perskiej, który zapewnia przyczółki geopolityczne w regionie.
W praktyce oznacza to, że rdzeń systemów AI przyszłości będzie zależny od sojuszy inwestycyjnych między USA, Japonią i krajami Zatoki. To zmiana nie tylko skali, ale logiki: infrastruktura AI nie jest już lokalna ani techniczna – jest globalna, polityczna i rozciągnięta między biegunami wpływów. Sam rozmach projektu to potwierdza: według publicznych deklaracji konsorcjum, Stargate ma składać się z sześciu megakompleksów centrów danych na trzech kontynentach, zlokalizowanych w miejscach o dostępie do zielonej energii, taniego chłodzenia i stabilnych reżimów prawnych. Łączna przepustowość obliczeniowa ma sięgnąć 500 eksaflopów, co czyni projekt jednym z największych na świecie pod względem planowanej mocy.
Co istotne, cały ten technologiczny sojusz zawiązywany jest w cieniu palestyńskiej tragedii: katastrofy humanitarnej w Gazie, brutalizacji izraelskiej okupacji i przeorganizowania układów sił w regionie. Podczas gdy kolejne kraje arabskie wzmacniają powiązania z Izraelem i amerykańskimi koncernami, Palestyńczycy są de facto usuwani z regionalnych rachub jako podmiot – nieobecni w stołach negocjacyjnych, niewidoczni w agendzie cyfrowej przyszłości.
Paradoksalnie jednak, są obecni w tej przyszłości w inny sposób – jako dane. Izraelskie systemy nadzoru – od Blue Wolf i Lavender po Lewiatana – gromadzą dane biometryczne, behawioralne i operacyjne o całych populacjach pod okupacją. Te dane, pozyskane w kontekście przemocy i kontroli, stają się materiałem treningowym dla algorytmów, które potem mogą być eksportowane i integrowane z globalnymi projektami infrastrukturalnymi – również takimi jak Stargate. Palestyńczycy, pozbawieni sprawczości politycznej, stają się więc mimowolnymi dostarczycielami surowca informacyjnego dla cyfrowej przyszłości, z której zostali wykluczeni.
Jathan Sadowski i cyfrowy kapitalizm infrastrukturalny
Na ten aspekt właśnie zwraca uwagę filozof techniki Jathan Sadowski, w swojej książce Cyfrowy kapitalizm. Jak nowy totalitarny kapitalizm pozyskuje dane, kontroluje nasze życie i przejmuje władzę nad światem (wyd. Wydawnictwo Wektory) – ostrzega przed tym modelem. Według niego to, co wydaje się być tylko cyfrową infrastrukturą – serwery, centra danych, chmury obliczeniowe – staje się narzędziem suwerennej władzy i narzędziem przemocy systemowej.
Infrastruktura, zamiast służyć otwartości i decentralizacji, zostaje skonsolidowana w rękach kilku bloków kapitałowych i państwowych. Stargate ucieleśnia tę logikę: połączenie państwowego kapitału (MGX, Abu Zabi), prywatnych interesów (SoftBank, Oracle) i zdolności produkcyjnej AI (OpenAI) tworzy nowy cyfrowy kompleks geostrategiczny.
Geografia danych: przesunięcie z Doliny Krzemowej do Zatoki
Włączenie ZEA i Arabii Saudyjskiej w projekt Stargate to sygnał, że Bliski Wschód przestaje być jedynie źródłem surowców energetycznych – staje się hubem danych i sztucznej inteligencji. Państwa te inwestują nie tylko w centra danych, ale w łączność satelitarną, produkcję chipów, chłodzenie serwerowni i dostawy zielonej energii. Tworzy to nowy rodzaj infrastrukturalnego suwerenizmu: kto posiada zasoby obliczeniowe, ten kontroluje rytm cyfrowej przyszłości.
W tym sensie projekt Stargate stanowi praktyczne urzeczywistnienie tego, co Sadowski nazywa „autorytaryzmem infrastrukturalnym” – nie chodzi już o cenzurę czy manipulację treściami, ale o kontrolę nad fizycznymi warunkami istnienia inteligencji maszynowej.
Skutki dla porządku globalnego
Infrastruktury takie jak Stargate nie tylko kształtują przyszłość technologii, ale także tworzą nowe zależności i linie podziału w porządku globalnym. Pojęcie „suwerenności obliczeniowej” – czyli zdolności państwa do niezależnego rozwijania i hostowania systemów AI – staje się jednym z kluczowych wyznaczników siły. Stargate radykalnie przekształca tę mapę.
Europa – mimo ambicji cyfrowej autonomii – pozostaje w dużej mierze zależna od zewnętrznych dostawców mocy obliczeniowej i modeli. Brak infrastruktury na poziomie Stargate zmusza państwa UE do korzystania z usług konsorcjów transatlantyckich i bliskowschodnich, co osłabia jej strategiczną niezależność.
Globalne Południe, w tym Afryka i Azja Południowa, pozostaje przede wszystkim odbiorcą technologii – użytkownikiem modeli trenowanych i rozwijanych w innych częściach świata. Jednocześnie regiony te są źródłem danych – zarówno z otwartych źródeł, jak i z platform społecznościowych – które mogą być wykorzystywane do dalszego rozwoju modeli bez lokalnej kontroli ani udziału.
Chiny, choć wykluczone z projektów takich jak Stargate, prawdopodobnie odpowiedzą własnymi inicjatywami – takimi jak SilkCloud czy krajowe megaklastry AI, wspierane przez państwo. Ukształtuje to rywalizację między dwoma blokami infrastrukturalnymi: zachodnim (USA–Zatoka) i chińskim.
Stargate nie tylko tworzy technologiczną oś USA–Zatoka, ale redefiniuje architekturę zależności globalnych: Europa staje się klientem, Globalne Południe – surowcem danych, a Chiny – konkurencyjnym biegunem infrastrukturalnym. To nowy porządek cyfrowej władzy, który nie opiera się na granicach terytorialnych, lecz na dostępności do energii, danych i możliwości obliczeniowych.
AI jako polityka, nie technologia
Stargate to nie tylko projekt inwestycyjny – to wyłaniający się nowy system polityczny. Pokazuje, że sztuczna inteligencja nie rozwija się w próżni: jej rozwój zależy od decyzji kapitałowych, strategicznych i militarnych. A infrastruktura – jak pokazuje Sadowski – jest dziś podstawowym narzędziem produkcji władzy.
W tym świetle Bliski Wschód – zamiast być wykluczony z przyszłości – staje się jej operatorem. Ale to nie przyszłość egalitarna – to przyszłość zbudowana na asymetriach dostępu, własności i kontroli nad najcenniejszym surowcem XXI wieku: zdolnością do obliczeń.
SoftBank, OpenAI, Oracle and MGX commit to $100B for Stargate AI infrastructure, „S&P Global Market Intelligence”, 10 kwietnia 2025, dostęp: 26 lipca 2025, https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/softbabnk-openai-oracle-and-mgx-commit-to-100b-for-stargate-ai-infrastructure
Cyfrowy kapitalizm
Poprzednia najniższa cena: 54,00 zł.
LEWIATAN NIE ŚPI
Izraelski system totalnego nadzoru – zaprojektowany, by wiedzieć wszystko, zanim cokolwiek się wydarzy.
Twój głos. Twój ruch. Twoje pragnienia.
To nie dane. To broń.
Lewiatan to nie przyszłość – to teraźniejszość.
Algorytmy decydują, kto jest zagrożeniem.
Kapitał eksportuje gotowy model panowania.
Odkryj więcej z Myślozbrodnia
Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.