Opis

Ostatnie dni Romanowów

Wznowienie przedwojennego polskiego tłumaczenia książki Roberta Archibalda Wiltona Ostatnie dni Romanowów stanowi kolejną próbę przywrócenia historycznej pamięci o wydarzeniach związanych z rewolucją bolszewicką – wydarzeniach, które mimo upływu ponad stu lat wciąż pozostają przedmiotem sporów i interpretacyjnych sporów.

Wilton przypomina fakty często pomijane lub marginalizowane w oficjalnych narracjach dotyczących rewolucji. Wskazuje między innymi na kwestie finansowego i politycznego wsparcia udzielonego bolszewikom przez władze niemieckie, a także na złożone międzynarodowe uwarunkowania przewrotu, który doprowadził do upadku Imperium Rosyjskiego. Autor nie unika również trudnych tematów dotyczących środowisk rewolucyjnych oraz ich zaplecza politycznego i ideowego.

Najważniejszą częścią książki pozostaje jednak rekonstrukcja okoliczności zamordowania cara Mikołaja II oraz jego rodziny. Wilton opisuje tragedię Romanowów, starając się odtworzyć przebieg wydarzeń na podstawie materiałów śledczych oraz własnych obserwacji.

Autor nie był jedynie kronikarzem tych wydarzeń. W wyniku splotu okoliczności znalazł się w samym centrum wydarzeń na Syberii, towarzysząc oddziałom admirała Aleksandra Kołczaka, które po zdobyciu Jekaterynburga prowadziły śledztwo w sprawie zbrodni. Wilton miał dostęp do dokumentów, relacji świadków oraz materiału dowodowego zgromadzonego przez komisję śledczą. Przebywał również na miejscu zbrodni, oglądając miejsca ukrycia szczątków ofiar oraz szyby górnicze, w których sprawcy starali się zatrzeć ślady mordu.

Ostatnie dni Romanowów to nie tylko opis tragicznego końca carskiej rodziny. Książka stanowi także świadectwo epoki – momentu, w którym upadek starego porządku stał się fundamentem powstania nowego systemu politycznego w Rosji.

Robert Archibald Wilton

Robert Archibald Wilton urodził się w Cringleford w hrabstwie Norfolk w Wielkiej Brytanii. Był synem brytyjskiego inżyniera górniczego pracującego w Rosji.

W 1889 roku dołączył do europejskiego zespołu amerykańskiego dziennika New York Herald, gdzie przez czternaście lat pracował jako korespondent zajmujący się sprawami Rosji i Niemiec. Następnie został korespondentem londyńskiego dziennika „The Times” w Petersburgu, zdobywając reputację jednego z najbardziej wnikliwych obserwatorów wydarzeń w Rosji w ostatnich latach panowania Romanowów.

Podczas pierwszej wojny światowej służył w armii rosyjskiej, gdzie został odznaczony Krzyżem św. Jerzego. Po wybuchu rewolucji bolszewickiej przeniósł się na Syberię, gdzie znalazł się w otoczeniu sił admirała Aleksandra Kołczaka.

Po upadku rządu Kołczaka Wilton zdołał opuścić Rosję i udał się do Paryża. W 1920 roku ponownie podjął współpracę z New York Herald, a w 1924 roku dołączył do zespołu nowo powstałej anglojęzycznej gazety „The Paris Times”.

Robert Archibald Wilton był autorem dwóch książek:
Russia’s Agony (Londyn, 1918) oraz The Last Days of the Romanovs (1920).